Waar we nog worstelen

De conventionele katoenteelt beslaat 2% van het akkerland op onze planeet, maar is verantwoordelijk voor 10% van het pesticidengebruik, met alle risico's van dien voor de biodiversiteit en de gezondheid van wie het teelt, op korte en middellange termijn. In die context lijkt de overstap naar biologische katoen een vanzelfsprekendheid (we hebben er zelfs een artikel over geschreven). Sinds 2019 zijn al onze nieuwe producten en bijbestellingen van biologische katoen (op enkele producties na, waar er een misverstand met onze fabrieken was)

Gerecycled katoen heeft één duidelijk voordeel: het voorkomt dat er opnieuw katoen moet worden verbouwd, wat water en energie bespaart die normaal gepaard gaan met de teelt ervan. Maar voor de rest is de milieu-impact hetzelfde: het doorloopt hetzelfde industriële proces van spinnen - verven - breien/weven - confectie. Sterker nog, in het begin komt er zelfs een extra industriële stap bij om de stoffen weer om te zetten in katoendraad. Conclusie: volgens het rapport Climate Works 2018 zou, als 40% van de textielvezels wereldwijd zou worden gerecycled (wat al enorm zou zijn), dit slechts 4,4% water en 5,9% CO2-uitstoot besparen ten opzichte van het huidige systeem. Niet echt om over naar huis te schrijven.

Tweede grote probleem: het mechanische procedé om de stoffen tot vezels te verwerken beschadigt de katoenvezels doordat het hun lengte en dus hun stevigheid vermindert. De kwaliteit van gerecyclede vezels zal daarom nooit de kwaliteit van de oorspronkelijke vezels hebben. Fabrikanten moeten het daarom vaak combineren met andere materialen (zoals polyester of polyamide) om het te versterken.

Om die reden gebruiken we gerecycled katoen alleen voor stoffen waarbij duurzaamheid niet nodig is, zoals bij het zakje van onze riemen.

Het onderwerp gerecyclede wol verschilt niet wezenlijk van dat van gerecycled katoen: het milieuvoordeel is niet enorm en de kwaliteit van de vezel gaat onvermijdelijk achteruit (ze wordt minder zacht, minder sterk en moet vaak met andere materialen worden gecombineerd). Toch verdient het onderwerp nader onderzoek, om twee redenen:

1- De CO2-voetafdruk van de schapenhouderij is hoger dan die van de katoenteelt (om je een idee te geven: door de methaanuitstoot is de schapenhouderij goed voor bijna 50% van de broeikasgassen van Nieuw-Zeeland).

2- De isolerende eigenschappen van wol blijven hetzelfde, of ze nu gerecycled is of niet. Kortom, het kan zinvol zijn om gerecyclede wol te gebruiken voor bepaalde producten, zoals dekens (zoals al eeuwenlang gebeurt) of voor isolerende kleding (zoals Patagonia doet).

Volgend project: Op dit moment staat er niets gepland, gerecyclede wol is geen prioriteit voor ons. We overwegen het misschien voor producten waarbij de zachtheid van de vezel minder belangrijk is (bijv. caban, jas...)

Synthetische materialen zoals polyester of polyamide zijn meestal afgeleid van aardolie, en het bewerken ervan vraagt veel energie (aardoliewinning, destillatie, kraken, polymerisatie…). Het recyclen van deze materialen kost minder energie en stoot dus minder broeikasgassen uit dan het gebruik van nieuwe grondstoffen. Bovendien:

1- Er is veel plastic afval om te recyclen: gebruikte plastic flessen voor polyester, visnetten voor polyamide…

2- De kwaliteit van gerecycled polyester verschilt niet veel van die van gewoon polyester (het kan sneller pillen en heldere kleuren zijn lastiger te verkrijgen, maar niks ernstigs)

Maar is het recyclen van synthetische materialen daarom een perfecte oplossing? Verre van.

Recycling is geen oneindige gesloten kringloop. Om te beginnen belandt maar een klein deel van de kleding in de recyclingketen, en als dat gebeurt, is het soms erg lastig te recyclen (vaak bestaat kleding uit meerdere textielsoorten). Daarnaast zijn deze materialen niet oneindig recyclebaar: om een voldoende kwaliteitsniveau te behouden, moet er vaak nieuwe grondstof aan worden toegevoegd.

Maar vooral: een kledingstuk maken van gerecyclede synthetische materialen kost weliswaar een klein beetje minder energie, maar de vermindering van het verbruik is marginaal. De productie van textielvezels stoot namelijk maar 15% van de broeikasgassen van het maken van een kledingstuk uit. De rest van het productieproces, dat 85% van de broeikasgassen uitstoot, blijft onveranderd: de vezels moeten alsnog worden vermalen, gesponnen, geweven, gebleekt, en dan moet het kledingstuk worden gemaakt, vervoerd, enzovoort.

Tot slot: door te zeggen dat kleding “recyclebaar” of “gerecycled” is, kun je consumenten in de illusie houden dat we kunnen blijven consumeren zonder dat dit invloed heeft op het milieu, en dat brengt ons juist verder weg van de enige haalbare oplossing: onze consumptie verminderen.

Volgende projecten:

- Onze kleding maken van gerecycled polyamide of polyester is niet de wonderoplossing voor de vervuiling die de textielindustrie veroorzaakt. Toch zullen we, in situaties waarin we moeten kiezen tussen nieuw synthetisch materiaal of gerecycled synthetisch materiaal, kiezen voor het gerecyclede materiaal dat de milieu-impact van het kledingstuk een beetje verkleint, op voorwaarde dat dit de levensduur van onze kleding niet aanzienlijk verkort.
- Het volgende Loom-zwembroek ontwerpen met gerecycled polyester (uit afval zoals plastic flessen) of gerecycled polyamide (uit afval zoals visnetten, vloerbedekking, airbags…).

Update januari 2022: We gebruiken gerecycled polyester voor onze zwembroek sinds de zomer van 2021

Update mei 2023 : Uiteindelijk hebben we het uitgezocht, en zo'n goed idee is dat gerecyclede polyester nou ook weer niet. Hier is een heel artikel dat over dit onderwerp gaat.

De zolen van sneakers zijn meestal van gom (een mengsel van natuurlijk en synthetisch rubber). Voor onze sneakers hebben we een zool getest op basis van gom die gerecycled is uit de materiaalresten van de fabriek. Dat noemen we “pre-consumer”-recycling: kort gezegd haalt de fabriek de defecte of afgekeurde zolen uit haar productielijn en smelt ze om tot nieuwe zolen. Vergeleken met “post-consumer”-recycling (d.w.z. nadat de sneaker is gemonteerd en gedragen) is de kwaliteit beter, omdat de grondstof veel homogener is. Maar toen we deze gerecyclede zool op slijtage testten, bleek hij 30% minder slijtvast dan een zool van niet-gerecyclede gom. Dat is niet verrassend: gerecyclede materialen zijn over het algemeen minder stabiel dan nieuwe materialen. Dus als de sneakers 3 jaar meegaan met een normale zool, zouden ze met een gerecyclede zool nog maar 2 jaar meegaan! We hebben er dus voor gekozen om bij een zool van nieuwe gom te blijven. Wat we op milieuvlak met een gerecyclede zool zouden winnen, kan die kortere levensduur nooit compenseren. Om dit beter te begrijpen, nemen we een voorbeeld. Als we 1 kg CO2 aan broeikasgassen besparen dankzij een gerecyclede zool, maar een slijtvastere zool de levensduur van de sneaker met 30% verlengt en de productie van de sneaker 20 kg CO2 uitstoot, dan verminderen we de broeikasgassen uiteindelijk met 30%*20-1 = 5 kg CO2.

Verven is een proces met veel chemie, waarbij tal van stoffen worden gebruikt die potentieel schadelijk zijn voor de gezondheid of, via het afvalwater, voor het milieu (bijvoorbeeld azokleurstoffen, die mogelijk kankerverwekkend zijn, of NPE-oppervlakteactieve stoffen, die schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid). Al onze stoffen worden in Europa geverfd (waar strenge wetgeving geldt voor de behandeling van afvalwater) en dragen het OEKO-TEX- of GOTS-label, labels die nog strenger zijn dan de REACH-regelgeving die in de Europese Unie van kracht is voor het gebruik van chemische stoffen. Geen risico op "rode rivieren", in tegenstelling tot bepaalde andere delen van de wereld. We zorgen er onder meer voor dat er geen sprake is van:
- alkylfenolen (gebruikt bij het verven van kleding): onze verfprocessen vinden plaats aan het begin van het proces (op het garen of op het materiaal) en onze stoffen zijn OEKO-TEX- of GOTS-gecertificeerd tot aan de confectie.
- ftalaten (gebruikt bij het bedrukken van kleding): geen van onze kledingstukken is bedrukt

Maar de kleurstoffen die we gebruiken bevatten nog altijd bepaalde chemische processen die je in de verleiding zou kunnen komen helemaal te schrappen, bijvoorbeeld door "natuurlijke" kleurstoffen te gebruiken. Het probleem: hoe meer je het gebruik van chemische stoffen beperkt, hoe groter het risico dat je de kleurechtheid vermindert en dus de levensduur van het kledingstuk. Zo houden natuurlijke kleurstoffen veel korter dan synthetische, tenzij je er chemische "beitsmiddelen" aan toevoegt om de kleur te fixeren...

Volgende werk : verven is nog een terrein dat we slecht kennen en we moeten onze kennis over dit onderwerp verdiepen voordat we ons aan welk project dan ook verbinden. We zullen een artikel schrijven over dit onderwerp om onze ontdekkingen te delen en de beslissingen die daaruit zijn voortgekomen.

Update januari 2022:
- We hebben een ongeverfde lijn gelanceerd

Chemische afwerkingen worden gebruikt om het uiteindelijke uiterlijk van kleding aan te passen. Samen met het verven vormen ze de andere productiestap waarbij er veel giftige stoffen kunnen vrijkomen. Voorbeelden: formaldehydeharsen die mogelijk kankerverwekkend zijn en het krimpen of kreuken verminderen (zoals bij bepaalde kleding met het label "Kreukvrij") of PFC's (perfluorverbindingen) die mogelijk hormoonverstorend werken en de waterdichtheid van kleding versterken. In het verleden kregen sommige Loom-kledingstukken chemische afwerkingen, zoals ons vlekbestendige overhemd of onze zwembroek (de hoofdstof werd behandeld om verkleuring door chloor en zout te voorkomen, en het net om waterafstotend te zijn en snel te drogen). We hebben besloten deze afwerkingen niet meer te gebruiken, in het bijzonder de PFC's: we werken momenteel aan het ontwikkelen van een zwembroek zonder hars en we zijn gestopt met de productie en verkoop van het vlekbestendige overhemd.

Onze wollen producten kunnen in de machine: bij de meeste merken worden de vervilingsbestendige eigenschappen van wol verkregen door het gebruik van harsen en andere chemische afwerkingen die mogelijk hormoonverstorend werken. Wij hebben gekozen voor een elektrische behandeling (plasmabehandeling), zonder enig risico op giftigheid. Op dit moment zijn alle stoffen die we gebruiken GOTS-gecertificeerd of ten minste OEKO-TEX, labels die nog strenger zijn dan de REACH-regelgeving die in de Europese Unie van kracht is voor het gebruik van chemische verbindingen.

Volgende project: We gebruiken geen chemische harsen meer om de prestaties van onze stoffen te verbeteren, we onderzoeken liever niet-giftige enzymen (zoals bij al onze producten in circulair breisel, waar de vermindering van pilling wordt bereikt door "bio polishing") of mechanische oplossingen (zoals bij onze wollen truien, die elektrisch worden behandeld zodat ze in de machine kunnen). Voor onze meer technische kledingstukken (zoals onze zwembroek) gebruiken we uitsluitend textiel zonder PFC.

Update januari 2022:
- De stof van onze zwembroek is voortaan zonder "dry speed"-behandeling

We vermelden het in onze verbintenissen: we gebruiken zo min mogelijk synthetische vezels (polyester, polyamide, elastaan, acryl) om te voorkomen dat er bij het wassen microvezels in de oceanen terechtkomen. Toch gebruiken we ze af en toe, als we geen alternatief vinden. Zo bestaat er bijvoorbeeld geen alternatief voor elastaan om chino's, sokken of boxershorts elastisch te maken.

Maar in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, zijn synthetische stoffen niet het enige probleem als het gaat om het vrijkomen van microvezels: katoenen kleding laat ook microvezels los, en als die geverfd zijn, breken ze in het water net zo slecht af als plastic vezels. Het gebruik van synthetische stoffen is dus even problematisch als dat van geverfde natuurlijke stoffen. En tenzij iedereen zich in ongeverfd ecru zou kleden, kunnen we het verven niet volledig achterwege laten.

De enige manier om het vrijkomen van deze microvezels te beperken, is dus om steviger textiel te maken (lange vezels, ringspun of compact gesponnen garen, getwijnd, dicht geweven of gebreid enz.): dat komt goed uit, want dat is onze obsessie nummer één.

Volgend project: een ongeverfde kledinglijn ontwikkelen.

Update januari 2022:
- We hebben een ongeverfde lijn gelanceerd

Wij zijn een e-commercebedrijf: we bezorgen je kleding met bezorgvoertuigen die brandstof verbruiken. Maar in tegenstelling tot wat je zou denken, heeft online winkelen een veel kleinere CO2-voetafdruk dan de auto pakken om te gaan shoppen: bij e-commerce worden de CO2-uitstoot namelijk verdeeld over alle pakketten die het bezorgvoertuig vervoert. Je kunt spelen met deze simulator als je de twee methodes wilt vergelijken. Maar als je te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer boodschappen doet, dan is het veel beter om rechtstreeks naar de winkel te gaan dan om je pakket te laten bezorgen.

Volgend project : waar we voortdurend aan werken, is het verlagen van ons retour- en ruilpercentage. Want een kledingstuk dat veel kilometers aflegt is voor niemand goed: niet voor onze financiën, niet voor jou die je pakket moet terugsturen, en niet voor de planeet :)

Update januari 2022: We zijn van plan om binnen de komende 6 maanden een winkel in Parijs te openen

Update mei 2023: De Parijse winkel is open! Kom langs op 4 rue Barbette, in de wijk Marais

We gebruiken twee soorten verpakkingen in de productie: de verpakkingen om Loom-pakketten bij jou thuis te bezorgen, en de transparante plastic verpakkingen, "polybags" genoemd, om de kleding van de fabrieken naar het logistieke magazijn te vervoeren.

Om de milieu-impact van onze uiteindelijke verpakking te verkleinen, hebben we gekozen voor enveloppen van kraftpapier, en waarom leggen we hier uit. Voor de grotere bestellingen gebruiken we dozen, gemaakt in de regio Île-de-France, rond Parijs, waarvan het hout afkomstig is uit duurzaam beheerde Europese bossen. En zoals alle karton zijn deze verpakkingen echt recyclebaar: niet alleen bestaat de recyclingtechnologie, maar ook de keten is in Frankrijk behoorlijk goed opgezet. Kortom, je kunt het bij het oud papier gooien en er ontstaat een nieuw doosje uit.

Over de polybags: na de productie verpakken alle fabrieken de kleding in deze plastic zakken, om ze te beschermen tijdens het transport naar de magazijnen van de merken. Maar omdat die zak niet zo mooi is, gooien veel merken hem weg en verpakken ze de kleding vervolgens in vloeipapier voordat ze hem naar je opsturen. Dat deden wij in het begin ook. Toen konden we niet meer om het feit heen: twee verpakkingen gebruiken in plaats van één is niet erg milieuvriendelijk. Dus hebben we besloten om onze kleding in dit plastic te laten zitten. Zo compenseren we meteen de wat mindere stevigheid van kraftpapier ten opzichte van plastic (we verwijzen je naar deze pagina voor meer details): als de verzendverpakking een beetje scheurt, blijft je witte T-shirt toch beschermd tegen de regen. Helaas zijn onze polybags, zoals alle verpakkingen van zacht polyethyleen, niet recyclebaar vanuit huis bij particulieren, omdat er geen speciale keten voor bestaat. Dus het beste wat we kunnen doen, is polybags van gerecycled plastic gebruiken (dat doen we sinds 2019). Weet trouwens wel dat de CO2-voetafdruk ervan relatief laag is: 200 plastic zakken vervuilen bijvoorbeeld evenveel als één katoenen T-shirt.

Volgende projecten:
- Ideaal zou zijn om onze polybags helemaal weg te laten, maar dat is niet voor meteen: eerst moeten we speciale processen opzetten met onze fabrieken om de kleding tijdens het transport niet te beschadigen of vies te maken.
- Verder weten we dat de kraftpapieren enveloppen waarmee we je pakketten sturen, de neiging hebben om te scheuren bij te veel vocht (als het regent dus). We onderzoeken andere, steviger soorten kraftpapier.

Update januari 2022:
- Nadat we lang hadden nagedacht over de kwestie van verpakkingen, kwamen we tot de conclusie dat het een slecht idee was om onze energie op dit onderwerp te richten: al onze verpakkingen vervuilen, maar dat is echt niets vergeleken met de CO2-impact van een kledingstuk. Die van een katoenen T-shirt is bijvoorbeeld 7000 g CO2-equivalent* - dat is 350 keer meer dan onze kraftpapieren enveloppe. Vergis je dus niet: het belangrijkste is niet om een "duurzame" verpakking te hebben, maar om alleen de kleding te kopen die je echt nodig hebt.

Datacenters behoren tot de grootste vervuilers ter wereld: ze verbruiken zo'n 10% van de wereldwijde elektriciteit. Bij Loom hebben we twee hostingpartners: OVH voor onze blog en Google Cloud (via Shopify) voor onze webshop. OVH zegt hier alert op te zijn en plaatst zelfs windmolens. Maar het is vooral Google Cloud dat op dit vlak fantastisch werk heeft geleverd (de baas heet trouwens Diane Greene, dat verzin je niet). Sinds 2017 komt 100% van hun energie uit hernieuwbare bronnen. Natuurlijk blijft dat percentage vrij theoretisch: de productie van zonne- en windenergie varieert in de tijd, terwijl de vraag van Google min of meer constant is. Een deel van de energie komt dus onvermijdelijk uit niet-hernieuwbare bronnen, zoals stookolie of kolen.

Maar ook op dit gebied moeten onze inspanningen gericht zijn op het verminderen van ons verbruik. Daarom proberen we het gewicht van onze webpagina's te verlagen, onder meer door er geen video's op te hosten (die goed zijn voor meer dan 80% van het datavolume dat op internet wordt uitgewisseld).

Volgend project: ervoor zorgen dat onze website zuiniger omgaat met energie. Dat vraagt twee dingen: 1/ lichtere pagina's om minder data te verbruiken en dus minder elektriciteit op serverniveau te gebruiken 2/ een meer "low tech" aanpak in de gebruikte technologieën, om niet bij te dragen aan de geplande veroudering van de computers/smartphones van gebruikers (waarvan de gedwongen vervanging veel energie en grondstoffen kost).

Een kledingstuk een jaar langer dragen, dat betekent je CO₂-voetafdruk met 24% verlagen. Daarom moedigen we onze klanten aan om hun producten te repareren. Als ze een defect product hebben, bieden we ze een vast bedrag aan om de reparatiekosten bij een kleermaker in de buurt te dekken. Als ze een scheurtje hebben of een knoop zijn verloren, adviseren we ze over de beste manier om het te repareren.

Volgende projecten:
- Claire is in maart 2020 bij het Loom-team gekomen en is het aanspreekpunt voor dit onderwerp. Haar taak is onder meer om voor iedereen toegankelijke tips te schrijven die helpen onze kleding makkelijk te repareren en om te laten zien dat een verstelde of opnieuw geverfde kledingstuk hartstikke mooi is.
- We onderzoeken ook de mogelijkheid om een "repair e-shop" op te zetten, waar je op onze site vervangingsonderdelen voor onze kleding kunt kopen om de levensduur ervan te verlengen. Voorlopig hebben we nog niet de omvang, de rentabiliteit of de middelen om deze reparatie zelf op ons te nemen (zoals Patagonia doet), maar we hopen daar ooit te komen.
- Tot slot moeten we ervoor zorgen dat onze kleding makkelijker te repareren is. We moeten dus het idee van "reparatiegemak" al bij het ontwerp van onze producten meenemen.

Update januari 2022:
- We hebben talloze manieren om onze kleding te onderhouden getest en gedocumenteerd. Dankzij deze nieuwe kennis kunnen we onze klanten en de mensen die onze tips lezen beter adviseren.

Beweren dat je kleding aan het einde van hun leven kunt recyclen of hergebruiken heeft iets intellectueel heel aantrekkelijks: je hebt het gevoel dat je “de kringloop kunt sluiten”, bijna geen impact veroorzaakt en dus tot in het oneindige kunt consumeren. Geen wonder dat de spelers uit de fast fashion veel communiceren over deze mogelijkheid, bijvoorbeeld door inzamelpunten in hun winkels te plaatsen waar klanten hun kleding kunnen achterlaten.

De werkelijkheid is een stuk minder aantrekkelijk, om twee belangrijke redenen:

1/ Als je kijkt naar wat er gebeurt met de kleding die in Frankrijk in inzamelpunten wordt achtergelaten, zitten we heel ver van “recycling in een gesloten kringloop”:
- Slechts 6% van de gedoneerde kleding wordt zoals ze is doorverkocht in tweedehandswinkels in Frankrijk.
- 55% van de kleding wordt geëxporteerd naar Afrika… en belandt in gigantische openluchtstortplaatsen.
- De rest van de kleding wordt gerecycled, maar helemaal niet in een gesloten kringloop. Op dit moment maken de technologieën het niet mogelijk om materialen van voldoende goede kwaliteit te produceren om er andere kleding van te maken. De overgrote meerderheid van de kleding wordt vandaag dus “gedowncycled”, dat wil zeggen omgevormd tot poetsdoeken, isolatiemateriaal of vulling voor autostoelen bijvoorbeeld.

2/ Beweren dat je kleding tot in het oneindige kunt recyclen houdt consumenten in de illusie dat je altijd evenveel kunt blijven consumeren… Dat kan een “reboundeffect” creëren, dat door sommige fast fashion-merken zelfs wordt aangewakkerd doordat ze kortingsbonnen geven wanneer klanten hun oude kleding komen inleveren bij inzamelpunten.

De paradox is dus de volgende: terwijl je overal merken over het “recyclen” van kleding hoort praten, is er nog nooit zoveel kleding in de wereld vernietigd. De communicatie over recycling aan het einde van de levensduur lijkt dus behoorlijk contraproductief.

Dat betekent niet dat je moet stoppen met je kleding in inzamelpunten achter te laten of met inspanningen om kleding te maken die gemakkelijker te recyclen is. Bij Loom houden we trouwens sinds 2020 al rekening met het begrip “recycleerbaarheid” bij het ontwerpen van onze producten (bijvoorbeeld door metalen oogjes te vervangen door geborduurde oogjes waar dat mogelijk is).

Maar bij Loom hebben we ervoor gekozen om onze energie niet op het einde van de levensduur te richten. Voor ons is de eerste strijd het terugdringen van onze gigantische kledingconsumptie. Als we bijvoorbeeld moeten kiezen tussen een kledingstuk gemakkelijker recycleerbaar maken en een kledingstuk duurzamer maken, zal onze keuze altijd op de tweede optie vallen.

Onze drempel voor gratis verzending ligt op € 100 - een vrij standaard niveau in de e-commerce van kleding. Zo voorkomen we dat we geld verliezen op kleine bestellingen en het stimuleert mensen om hun aankopen bij ons te bundelen, waardoor de ecologische impact van de verzending afneemt. Toch zijn we ons ervan bewust dat dit onze klanten ook kan aanzetten om meer artikelen aan hun winkelmandje toe te voegen, en dat dit dus een vorm van aansporing tot consumeren is.

Volgend project: leveringen via Mondial Relay opzetten (goedkoper dan Colissimo) om lagere verzendkosten aan te bieden en minder aan te sporen om die drempel van € 100 te halen

Om de risico's op slechte arbeidsomstandigheden te minimaliseren, werken we samen met leveranciers in landen waar de wet werknemers goed beschermt (Frankrijk, Portugal, Spanje, Italië) en waar het minimumloon hoger ligt dan het leefbaar loon. We werken ook samen met partners in een vertrouwensrelatie: we bezoeken hen gemiddeld twee keer per jaar, en in het verleden hebben we samenwerkingen stopgezet toen we onderaanneming of dubieuze praktijken vaststelden. De combinatie van deze twee factoren (wetgeving van het land en nabijheid met onze fabrieken) lijkt ons de beste garantie voor waardige arbeidsomstandigheden. Dat geldt voor de fabrieken die onze kleding maken en wassen (niveau 1) maar ook voor die welke onze stoffen weven, breien en verven (met uitzondering van onze chino, waar we alleen ons veredelingsbedrijf kennen, niet onze wever) (niveau 2). Dit kennisniveau hebben we echter niet voor alle fabrieken die onze garens maken en verven (niveau 3), noch voor de boerderijen en fabrieken die onze grondstof leveren (niveau 4).

Wat onze grondstoffen betreft, komt het grootste risico van katoen. Het GOTS-certificaat garandeert een zekere ethiek in de arbeidsomstandigheden, maar het zou beter zijn om ook het "fair trade"-certificaat te hebben. Voorlopig worden we tegengehouden door de complexiteit en de prijs van deze extra stap.

Volgende projecten:
- We zijn bezig om nader te bestuderen wat het "fair trade"-label garandeert, of het relevant is voor sommige van onze producten en hoe we het eventueel voor sommige van onze producten kunnen uitrollen

- We zetten onze inspanningen voort om alleen samen te werken met fabrieken in Frankrijk, Portugal, Italië en Spanje, wetende dat dit in sommige gevallen onmogelijk is. Met deze inspanningen elimineren we niet alleen de risico's op slechte arbeidsomstandigheden, maar moedigen we ook een relocalisatie van de textielindustrie aan.
- De gespen van onze riemen worden in China gemaakt. We proberen een Franse of Europese leverancier te vinden die ze zou kunnen maken, maar tot nu toe is dat mislukt.
- We proberen alle leveranciers van niveau 3 en 4 te kennen. Als deze zich niet in de eerder genoemde landen bevinden, proberen we een gelijkwaardige en dichterbij gelegen leverancier te vinden die ons een gelijkwaardige kwaliteit kan leveren, ook al kost ons dat meer (dat is altijd het geval). Deze inspanningen worden bemoeilijkt door onze verplichting om GOTS-gecertificeerde grondstoffen van goede kwaliteit in te kopen: dat vermindert het aantal fabrieken dat de producten kan leveren die we zoeken.
- Om onszelf te dwingen deze doelstellingen na te komen, vermelden we op al onze productpagina's (in het tabblad herkomst) de naam, de stad en het land van de fabrieken die bij de vervaardiging betrokken zijn. Als we deze informatie niet kennen, geven we dat ook aan.

WOL
We gebruiken zoveel mogelijk “mulesing free” wol (mulesing is een pijnlijke praktijk, gangbaar in Australië, waarbij een deel van de huid rond de anus van schapen wordt weggenomen om te voorkomen dat bepaalde vliegen er hun larven leggen), gecertificeerd volgens RWS. Dat zijn ongeveer de beste garanties om ervoor te zorgen dat de schapen in goede omstandigheden leven en niet lijden tijdens het scheren of het transport. Om het nog beter te doen, zouden we Franse wol moeten nemen en de boerderijen regelmatig moeten bezoeken.

LEER
Leer is een bijproduct van de industriële runderveehouderij, waar dieren voor hun vlees worden gehouden en waarvan de praktijken op het gebied van dierenwelzijn regelmatig aan de kaak worden gesteld. We hebben een lang artikel geschreven om te begrijpen wat het gebruik van dit materiaal allemaal met zich meebrengt. Op dit moment is het onmogelijk om een veehouderij zonder dierenleed te garanderen, maar wij denken dat op korte termijn de beste strategie voor dierenwelzijn erin bestaat de industriële veehouderij te laten verdwijnen en het behoud en de ontwikkeling van kleine, extensieve veehouderijen met verantwoorde praktijken te stimuleren. Daarom kiezen we voor leer dat in Europa wordt geproduceerd en dringen we aan op een traceerbaarheidssysteem voor leer waarmee we huiden kunnen kiezen die afkomstig zijn van de meest verantwoorde veehouderijen. Concreet betekent dat: We kiezen voor rundleer. De binnenkant van sommige schoenen is tegenwoordig van varkensleer, en gezien de huidige veehouderijomstandigheden is de kans dat het varken niet heeft geleden even groot als de loterij winnen. We werken met betrouwbare leerlooierijen in Portugal en Spanje en met leer van Europese herkomst, waarvan we vooraf weten dat het respectvoller is voor dierenwelzijn en minder vervuilend dan andere.

Volgend project: We zullen de leerketen zo ver mogelijk terugvolgen om te kunnen garanderen dat de huiden afkomstig zijn van traditionele, pastorale veehouderijen met zo min mogelijk dierenleed. Onze economische macht is zeer beperkt (onze omzet is belachelijk klein vergeleken met die van de grote merken), maar door dit soort artikelen te schrijven en dit onderwerp aan te kaarten bij onze verschillende gesprekspartners, hopen we bij te dragen aan een evolutie van de leerketen op het vlak van traceerbaarheid.

Update januari 2022
-Leer : we hebben contact opgenomen met de verschillende instanties en leerlooierijen die beweren de traceerbaarheid van leer te kunnen garanderen, maar we hebben geen antwoord gekregen.

De meeste van onze kledingstukken zijn verkrijgbaar van XS tot XL. Het ontwikkelen van maten XXL of 3XL is complex, want deze maten vereisen een specifiek patroon (de gradaties verlopen dan niet meer lineair: we hebben het al geprobeerd en zijn glansrijk mislukt) en het is moeilijk om modelmakers te vinden die daar bekwaam in zijn. Bovendien vragen ze om een hoog verkoopvolume: het zijn maten die relatief weinig verkocht worden en die tot overtollige voorraad en dus extra kosten kunnen leiden, wat de rentabiliteit van ons bedrijf in gevaar kan brengen. In het begin dachten we dat het aanbieden van grotere maten niet onze verantwoordelijkheid was, maar toen we ons meer verdiepten in dikkefobie en de gevolgen ervan, beseften we dat we als modemerk het onderwerp gewoonweg niet konden negeren.

Volgende projecten:- Voor de herenkleding gaan we geleidelijk kledingstukken in 2XL en 3XL introduceren. Voor de dameskleding willen we deze maten meteen vanaf de lancering aanbieden. Ben jij hierbij betrokken en wil je ons een handje helpen? Vul deze vragenlijst in voor de grote maten van onze herenkleding of die voor de dameskleding.
- We zullen delen wat we uit deze ervaring geleerd hebben, zodat ook andere merken gemakkelijk kleding in grotere maten kunnen aanbieden.

Update januari 2022 :
- We hebben de damescollectie gelanceerd met maten tot 48 en 3XL

We werken samen met verschillende dienstverleners, waar we niet zelf de arbeidsvoorwaarden bepalen: Logtex (Frankrijk) voor de opslag en verzending van onze kleding, SMT (Frankrijk) voor de weerstandstests van onze producten, Auditia (Frankrijk) voor onze boekhouding, Colissimo (Frankrijk) voor de bezorging van bestellingen. Bijna allemaal zijn ze in Frankrijk gevestigd (wat waardige arbeidsomstandigheden garandeert), behalve het bureau dat verantwoordelijk is voor onze webontwikkeling, gevestigd in Oekraïne. We werken heel graag samen met dit bureau: het werk is supergoed gedaan, de mensen zijn aardig, we sturen elkaar cadeautjes, foto's en grappen… en natuurlijk kost het ons minstens de helft minder dan in Frankrijk. Bovendien worden banen in de IT-ontwikkeling goed betaald in dat land. Toch zijn we ons ervan bewust dat de sociale bescherming daar veel zwakker is dan in Frankrijk en dat e-mailcontact nooit een echte, hechte relatie zal vervangen.

Volgend project: We gaan op zoek naar een IT-ontwikkelingsbureau in Frankrijk zodra we break-even hebben bereikt (we hopen in 2021).

Update oktober 2022: We werken nu samen met een (super)bureau voor webontwikkeling dat in Frankrijk gevestigd is: Apotech Studio.

Onze computers zijn Macs, onze mailboxen draaien op Gmail, we hebben Insta- en Facebook-accounts en soms bestellen we zelfs spullen op Amazon... Ook al bestaan er open source-tools en ethische alternatieven, wij gebruiken de tools van de GAFAM, wat (op onze heel kleine schaal) de monopoliepositie van deze bedrijven versterkt. Als we ze gebruiken, is dat omdat hun tools veruit de beste op de markt zijn… en we hebben niet echt zin om onze werkdagen te verlengen. De alternatieve tools die we hebben getest, zijn voorlopig gewoon niet goed genoeg. Helaas kun je niet alle gevechten tegelijk voeren.

Volgende werf: Voorlopig niets gepland, we duimen dat Framasoft net zo goed wordt als de Google-suite.

Het Loom-team bestaat uit 4 vrouwen en 4 mannen. Het bedrijf neemt het co-ouderschapsverlof voor zijn rekening, zodat dit even lang duurt als het door de staat gewaarborgde moederschapsverlof. Onze salarisschaal is vast, transparant en dwars door alle functies heen gelijk, om elke vorm van loondiscriminatie te voorkomen. We doen ons best om alle vrouwonvriendelijke, homofobe, racistische, dikfobe of validistische gedragingen of grappen uit onze praktijk te bannen. We scholen ons voortdurend bij over deze onderwerpen en over discriminatie in het algemeen. We zijn ons bewust van de relatieve homogeniteit van ons team, maar we lopen tegen een muur aan: omdat positieve discriminatie in Frankrijk verboden is, kunnen we onze werving niet afhankelijk maken van het behoren tot een minderheid.

Volgend project : Voor onze toekomstige aanwervingen gaan we onze selectiecriteria herzien en de plekken waar we onze vacatures verspreiden, om sollicitaties te stimuleren van mensen die vaker met discriminatie op de arbeidsmarkt te maken krijgen.